آندومتريوز چيست؟

آندومتریوز چیست؟

آندومتریوز لگنی یکی از بیماری­ های شایع با علت ناشناخته در گروه بیماری­ های زنان و مامایی است که حدود 10-5 درصد از زنان سنین باروری را مبتلا می­ کند. این بیماری معمولاً با دردهای مزمن لگنی، درد حین قاعدگی یا مقاربت، قاعدگی غیر طبیعی و ناباروری همراه است.

علت این بیماری حضور بافت جدار داخلی رحم در جایی غیر از رحم و معمولاً در حفرۀ لگن است. این بافت نا به­ جا مانند بافت طبیعی خود در جدار رحم در هنگام عادت ماهیانه خونریزی می­کند و خونریزی­ های مکرر حفرۀ شکم و لگن موجب ایجاد بافت جوشگاهی و چسبندگی­های گاهی شدید این مناطق مي­­شود. به نظر می­رسد. شروع این بیماری در دهۀ دوم و ابتدای دهۀ سوم زندگی اتفاق می­ افتد و ممکن است به­ طور پیشرونده در لگن بیمار گسترش پیدا کند و تخمدان­ ها، روده­ ها، مثانه و دیگر اعضای داخل لگن را درگیر کند.

 این فرم پیشرفته بیماری مي­­تواند با ایجاد دردهای ناتوان­ کننده حین قاعدگی و نیز ناباروری موجب کاهش چشمگیر در کیفیت زندگی مبتلایان شود، به­ طوری که 50-30 درصد زنان نابارور به درجاتی از اندومتریوز مبتلایند. تشخیص قطعی این بیماری با دیدن مستقیم ضایعه و نمونه­ برداری از طریق جراحی لاپاروسکوپی امکان ­پذیر است.

نقش سونوگرافی در تشخیص آندومتریوز چیست؟

از آنجا که آندومتریوز ایجاد کننده کیست در تخمدانها و چسبندگی در ارگانهای داخل شمکی است رادیولوژیست ماهر و آموزش دیده می­ تواند به تشخیص آندومتریوز و مشخص کردن محل­ های درگیری در لگن جهت تعیین شدت و نوع درمان کمک کند.

آندومتریوز گاهی سبب بروز کیست­ هایی با نمای خاص (کیست آندومتریوما) در تخمدانها یا مجاور تخمدانها می ­شود که دیده شدن آنها به تشخیص قطعی آندومتریوز منجر خواهد شد.

کیست­های آندومتریوما به ندرت می­ توانند به توده­های بدخیم تبدیل شوند که در این صورت نمای آنها در سونوگرافی تغییر خواهد کرد. بنابراین در صورتی که پزشک معالج شما تصمیم بگیرد با روش غیرجراحی شما را پیگیری کند سونوگرافی نقش مهمی در تشخیص بدخیم شدن کیست­ ها خواهد داشت.

آندومتریوز با ایجاد خونریزی­های مکرر در لگن و ایجاد بافتهای جوشگاهی سبب ایجاد چسبندگی در لوله­ های رحمی می­ شود. این چسبندگی­ ها گاهی با تجمع خون و مایع در لوله همراه­ اند که در سونوگرافی قابل مشاهده است.

کانون­های آندومتریوز که منجر به چسبندگی در لگن می ­شوند به صورت نقاطی معروف به ندول آندومترویومای عمقی- تهاجمی(DIE nodule) در سونوگرافی قابل مشاهده اند همچنین محل دقیق این ندول­ها در سونوگرافی تشخیص داده شده لذا جراح در هنگام لاپارسکوپی با دید بهتری اقدام به برداشت این کانون های چسبندگی خواهد کرد.

همچنین با انجام حرکات مخصوص در پروب در هنگام انجام سونوگرافی می­ توان چسبنگی های تخمدان ها و رحم را مشاهده کرد.

سونوگرافی بررسی آندومتریوز چگونه انجام می شود؟

این سونوگرافی به نام سونوگرافی نقشه برداری اندومتریوز(Endometriosis mapping ultrasound exam) شناخته می شود. در خانم های متاهل به روش واژینال و در خانم های باکره به روش ترانس رکتال انجام می شود.

در این سونوگرافی مثانه باید نیمه پر باشد. پزشک از بیمار می­خواهد لباس پایین تنه خود را دربیاورد. سپس روی تخت دراز کشیده و در صورتی که پزشک رادیولوژیست آقا باشد به شما لباس مخصوص داده می­شود و یا روی شما با ملحفه پوشانده می­شود. سپس باید پاها را خم کنید و پروب مخصوص سونوگرافی را وارد واژن یا مقعد بیمار می­کنند. پروب به شکلی است که به راحتی داخل واژن قرار می­گیرد و مخصوص اینکار ساخته شده است. یک لایه محافظ یک بار مصرف برای هر بیمار بر روی پروب قرار داده می­شود و با استفاده از ژل روان سازو  گرم بر روی آن باعث سهولت کار و اصطحکاک بیشتر پروب با بدن می­شود. سپس تصاویری از داخل واژن/ رکتوم و لگن گرفته می ­شود. گاهی جهت برررسی دقیق تر دیواره بین واژن و رکتوم در سونوگرافی واژینال حفره های واژن و رکتوم از ژل سونوگرافی پر می­ شود و سپس ادامه مطالعه در این وضعیت انجام  می­ گردد.

بازدیدها: 167