جداشدگی شبکیه(Retinal Detachment) چیست؟

جداشدگی شبکیه یک عارضه جدی چشمی است و هنگامی اتفاق می افتد که شبکیه شما (لایه ای از بافت پشت چشم شما که نور را پردازش می کند)، از بافت اطراف آن خارج شود. پزشکان به آن شبکیه جدا شده نیز می گویند.

در پی این عارضه از آنجا که شبکیه چشم شما نمی تواند به درستی کار کند، در صورت عدم درمان سریع، ممکن است بینایی دائم خود را از دست بدهید. پس باید سریعا با چشم پزشک تماس بگیرید یا سریعا به اورژانس مراجعه کنید فوریت های پزشکی مراجعه کنید.

علائم جداشدگی شبکیه

جداشدگی شبکیه دردی ندارد و عموما بدون هشدار اتفاق می افتد.

  • نورها یا چراغ ها در دید(بینایی) شما چشمک می زنند
  • در دید شما چیز های شناور موجود است(تکه های کوچک در دید شما)
  • تاریکی ‘پرده یا هاله’ روی دید شما، در وسط یا کناره های چشم

پارگی شبکیه

شبکیه شما قبل از جدا شدن می تواند دچار پارگی شود. شبکیه چشم که دچار پارگی شده معمولاً همان علائم جدا شدگی را به همراه دارد. اگر شبکیه شما پاره شود، مایعات داخل چشم می تواند از زیر آن نشت کرده و شبکیه را از بافت زیرین آن جدا کند، این مهم دقیقا شبیه همان جدا شدن شبکیه است.

فوراً به چشم پزشک مراجعه کنید، آن ها می توانند این قضیه را در مطب با عمل لیزر شبکیه ثابت کنند. در صورت جدا شدن کامل، برای ترمیم به جراحی جدی تری احتیاج دارید.

 

علل و انواع جداشدگی شبکیه

سه نوع اصلی جدا شدن شبکیه وجود دارد:

  • رگماتوژن(Rhegmatogenous): این رایج ترین نوع است. این اتفاق به دلیل پارگی شبکیه رخ می دهد و بیشتر در سنین بالا رخ می دهد زیرا ژل زجاجیه ای که کره چشم شما را پر می کند از شبکیه دور می شود. همچنین می توانید به دلیل آسیب دیدگی چشم، جراحی یا نزدیک بینی آن این عارضه را داشته باشید.
  • کششی(Tractional): این نوع زمانی اتفاق می افتد که بافت اسکار(زخم) شبکیه شما را بکشد، معمولاً هنگامی که دیابت به عروق خونی پشت چشم آسیب زده است این مشکل پدید می آید.
  • اگزوداتیو(Exudative): این نوع زمانی اتفاق می افتد که مایعات در پشت شبکیه شما جمع شود، اما هیچ پارگی وجود نداشته باشد. این مایعات شبکیه شما را از بافت پشت آن دور می کند. دلایل شایع شامل نشت رگ های خونی و تورم در اثرعواملی مانند: آسیب، التهاب یا تحلیل رفتن ماکولا که مربوط به سن است.

عوامل خطر جدا شدن شبکیه

ممکن است در اثر افزایش سن یا مواردی که در ذیل آمده است دچار جداشدگی شبکیه شوید:

  • نزدیک بینی شدید
  • جراحت چشم یا جراحی آب مروارید
  • سابقه خانوادگی در زمینه جداشدگی شبکیه
  • دژنراسیون شبکه (نازک شدن در امتداد لبه های شبکیه شما)
  • رتینوپاتی دیابتی (آسیب در اثر دیابت به رگ های خونی در شبکیه چشم)
  • جدا شدن زجاجیه خلفی (ژل زجاجیه چشم از شبکیه دور می شود)

تشخیص جداشدگی شبکیه

پزشک قطره های چشمی به شما می دهد که مردمک چشم شما را گشاد می کند. آن ها از ابزاری ویژه برای بررسی چشم و شبکیه استفاده می کنند تا ببینند شبکیه شما جدا شده است یا خیر، همچنین ممکن است لازم باشد تا از شبکیه شما چند عکس گرفته شود.

علل جداشدگی شبکیه

درمان جداشدگی شبکیه

درمان ممکن است شامل یک یا چند مورد از این روش ها باشد:

  • لیزر (Thermal) یا انجماد (Cryopexy): در صورت تشخیص زود هنگام پارگی، هر دو روش می توانند ترمیم کنند و اغلب در مطب پزشک انجام می شوند.
  • رتینوپکسی پنوماتیک(Pneumatic retinopexy): این روش برای پارگی کوچک و پارگی که به راحتی میتوان مسدود کرد، به کار برده می شود. پزشک شما یک حباب کوچک گاز را به ژل زجاجیه شما تزریق می کند، این عمل باعث می شود که به قسمت فوقانی شبکیه چشم فشار آمده و پارگی مسدود گردد. باید سر خود را به مدت چند روز در یک وضعیت خاص نگه دارید تا حباب در جای مناسب قرار بگیرد و حرکت نکند.
  • Scleral buckle: پزشک شما یک نوار سیلیکونی (buckle) را در اطراف سفیدی چشم شما (که Scleral یا صلبیه نامیده می شود) می دوزد. این کار عملا شبکیه را به سمت پارگی یا محل جداشدگی سوق می دهد تا مشکل برطرف گردد. این نوار نامرئی است و به طور دائم این اتصال را فراهم می نماید.
  • ویترکتومی(Vitrectomy): این جراحی به منظور پارگی یا جداشدگی های شدید کاربرد دارد. پزشک شما ژل زجاجیه ای را برداشته و آن را با یک حباب گاز یا روغن جایگزین می کند. بعد از عمل ویترکتومی شاید لازم باشد در بعضی مواقع سر خود را ثابت نگه دارید.

حدود 80 تا 90 درصد عمل های شبکیه موفقیت آمیز است، اما ممکن است شما به بیش از یک عمل جراحی برای بهبودی کامل احتیاج داشته باشید و همچنین ممکن است چندین ماه طول بکشد تا بینایی شما برگردد. در برخی از افراد، به خصوص در مواردی که جداشدگی شدید است، بینایی شان باز نمی گردد.

جداشدگی شبکیه خود به خود بهبود نمی یابد. بسیار مهم و ضروری است که در اسرع وقت اقدامات پزشکی مناسب را دریافت کنید تا احتمال آسیب دیدگی چشم شما به حداقل برسد.

 عوارض احتمالی جراحی جداشدگی شبکیه

هر روش جراحی خطرات خاصی را به دنبال دارد. جراحی برای شبکیه ای که جدا شده است، می تواند منجر به موارد زیر شود:

  • عفونت
  • خون ریزی
  • فشار بیشتر در داخل چشم (گلوکوم)
  • تار شدن عدسی چشم (آب مروارید)

پیشگیری از جداشدگی شبکیه

در صورت مشاهده چیزهای شناور در بینایی و دید، چشمک زدن نور و چراغ در بینایی، یا هر گونه تغییر دیگر در بینایی بلافاصله به چشم پزشک خود مراجعه کنید.

همچنین معاینه چشم می تواند تغییرات اولیه ای را که متوجه آن نشده اید را مشخص نماید. به یاد داشته باشید پیشگیری می تواند از بروز مشکلات در همان ابتدای امر جلوگیری نماید پس بهتر است سالی یک بار برای معاینه چشم، به چشم پزشک مراجعه نمایید و یا اگر بیماری خاصی مانند دیابت دارید یا خیلی نزدیک بین هستید بهتر است بیشتر از یک بار برای معاینه به چشم پزشک مراجعه نمایید.

اگر دیابت یا فشار خون دارید، شرایط بیماری خود را تحت کنترل داشته باشید چون در صورت پیشگیری و کنترل کردن سلامتی عروق شبکیه چشم به خطر نمی افتد.

از محافظ چشم استفاده نمایید. در صورت فعالیت هایی که امکان دارد منجر به آسیب دیدگی چشم شوند، از عینک های ورزشی با لنزهای پلی کربنات استفاده نمایید. اگر با ماشین آلات، مواد شیمیایی یا ابزار کار در محل کار یا در خانه سر و کار دارید، از عینک های مخصوص استفاده نمایید.

بازدیدها: 59

ارسال یک پاسخ